In Utrecht loopt alles op rolletjes: Laat dat maar eens bezinken

De oorsprong van dit project gaat terug naar 1962, toen hetwarmtenet in Utrecht nog in de kinderschoenen stond. Voorgeïsoleerde leidingenbestonden nog niet, waardoor twee kale stalen buizen in een speciale‘bonnabuis’ werden gelegd: een soort buis die eigenlijk uit de rioolwereldkwam.

De bonnabuis met warmteleidingen werd in 1962 diep onder detreinrails van Utrecht Centraal in de grond geplaatst, waar hij op een speciaalaangebracht railsysteem kwam te liggen. Dat slimme ontwerp maakte het mogelijkom de leidingen onder het spoor door te voeren, zonder dattemperatuurverschillen schade konden veroorzaken. De buizen konden dankzij derails vrij bewegen en veilig uitzetten en krimpen. Een vindingrijke oplossingdie zijn tijd ver vooruit was. Na ruim zestig jaar was de constructie echter aanvervanging toe, en dat bleek complexer dan gehoopt. Bij inspectie bleken deoude rails niet meer betrouwbaar.

Projectleider Bart Kip kende een bedrijf dat ons kon helpenmet deze uitdaging: in samenwerking met Nieuwe Weme uit Oldenzaal zijn volledignieuwe rails ontworpen, geproduceerd en aangebracht. Zo werd een prachtigstaaltje Oost-Nederlandse techniek naar het hart van Utrecht gebracht.

Ook de oude zinker onder de Kruisvaart, een stalenbuisconstructie die onder water ligt, moest worden vervangen. Dat betekendewerken in ‘het natte’: niet in een drooggepompte bouwkuip, maar midden in dewatergang. Omdat er woonboten in de weg lagen, werd voor de bewoners eenvolledig nieuwe tijdelijke ligplaats ingericht, inclusief nutsvoorzieningen.Daarna groef een kraan onder water de oude zinker vrij, waarna duikers eenzaaglint onder de buis doorvoerden zodat stukken konden worden losgezaagd. Dat wasnodig, want het gewicht bleek in de praktijk nog hoger dan vooraf berekend. Mettwee telekranen werd de oude zinker uiteindelijk keurig uit het water getilddoor onze onderaannemer Beens Groep.

Na het verwijderen van de oude buis werd de bodem opnieuwopgebouwd en voorbereid voor de nieuwe zinker. Dat klinkt simpel, maar zelfseen nieuwe zinker gedraagt zich eigenwijs onder water. Doordat de buis eengrote PE-mantel heeft, heeft hij verrassend veel drijfvermogen. Om te voorkomendat hij zou opstijgen of als een half gezonken schip scheef zou gaan liggen,ontwierp Rotterdam Engineering een speciaal frame rondom de zinker. Daaropworden stelconplaten gelegd die niet alleen verzwarend werken, maar ook dienenals bescherming tijdens toekomstig baggerwerk. Een slimme dubbele functie,precies waar het team van Siers sterk in is: technische oplossingen bedenkenvoor situaties waarin geen standaardoplossingen bestaan.

Het daadwerkelijke inhijsen van de nieuwe zinker werd eenmoment waarop alles samenkwam: techniek, voorbereiding en teamwork. Langs dekant stond een grote groep toeschouwers, collega’s van Siers, partners zoalsNieuwe Weme en Beens Groep, opdrachtgever Eneco, bewoners uit de buurt enandere betrokkenen, allemaal verzameld in een speciaal ingerichte PBM-vrijezone. Ondanks de kou hing er een bijna feestelijke sfeer, compleet met eenbarista en een patatkraam die welkome verwarming verzorgden. Terwijl iedereentoekeek, steeg de spanning voelbaar. De enorme zinker werd langzaam omhooggehesen, begeleid door rustige, precieze communicatie tussen de kraanmachinisten het team onder leiding van uitvoerder Willie Monster.

Toen de kolossale zinker langzaam richting zijn nieuwepositie zakte, werd ieder detail nauwlettend gevolgd. Een landmeter van SiersInfraconsult stond paraat met zijn meetapparatuur, zijn prisma bevestigd op dezinker om de exacte ligging te controleren. De constructie werd naar de juistecoördinaten geleid, tot eindelijk het verlossende moment kwam: de zinker lagprecies goed.

De leidingen in dit project maken onderdeel uit van hetwarmtenet dat is aangesloten op zowel een HWC (HulpWarmteCentrale) als een WOS(WarmteOverdrachtStation). In dit specifieke geval gaat het om een WOS met eenopwekmogelijkheid, een soort ‘WOS-plus’. Een WOS verdeelt normaal alleen warmtedie ergens anders vandaan komt, maar deze WOS kan óók zelf warmte maken als devoeding wegvalt. Zo kunnen klanten toch warmte blijven ontvangen. De warmtevoor deze opwek komt vanuit de Keulsekade, dus vanuit hetzelfde systeem datnormaal ook de rest van de stad voedt. Kortom: een slimmeveiligheidsvoorziening in het Utrechtse warmtenet, die zorgt dat alles blijftdraaien, ook als er ergens anders iets misgaat.

Het grote inhijsmoment was even spannend, maar berekend endoordacht. Het gewicht werd dubbel gecontroleerd, de hijsplannen opgesteld ende risico’s beoordeeld. Het blijft mensenwerk, maar het team ging metvertrouwen de dag tegemoet. Want hoewel je veel kunt voorbereiden, blijft zo’n10 tot 20 procent van dit soort projecten onbekend terrein zeker in eenhistorische binnenstad. En juist daar gaat het team van Robbert de Visser opaan: schakelen, aanpassen en oplossingen vinden. “Daar worden wij heel enthousiastvan,” zegt hij zelf.

Nu de zinker eenmaal op zijn plek ligt, volgen nogverschillende aansluitwerkzaamheden. De nieuwe leidingen moeten vóór 1 april inbedrijf zijn, omdat dan elders in de stad een andere leiding tijdelijk buitengebruik gaat. Een strakke planning dus, maar het team werkt er met volleenergie naartoe. Want dit project laat prachtig zien waar Siers sterk in is:samenwerken met partners, elkaars specialismen benutten en met vakmanschapbouwen aan de infrastructuur van de toekomst, zelfs op de meest uitdagende plekkenvan het land.

‍