De Almeerse header getemd

Hier komt de restwarmte, een duurzaam restproduct van elektriciteitsopwekking uit Diemen, binnen om vervolgens te worden verdeeld over de vitale aderen van Almere Stad. Maar het oorspronkelijke verdeelstation, dat stamde uit de begintijd van het warmtenet van Almere, was na decennia trouwe dienst simpelweg op en versleten. Tijd voor een precisieoperatie van de Siers Groep in opdracht van Vattenfall. Een megaklus die al vier jaar geleden begon met de eerste plannen en ontwerpen. Dat dit geen alledaagse klus was, bleek natuurlijk al in het intensieve voortraject dat vier jaar geleden van start ging. Vattenfall bracht de uitdagende operatie op de markt, maar door de immense schaal bleek al snel dat dit een project voor échte specialisten was. Om de risico’s en de technische haalbaarheid tot in de allerkleinste details te doorgronden, werd er intensief samengewerkt. Tijdens deze voorbereidingsfase evolueerde het ontwerp continu om de betrouwbaarheid van het net naar een nóg hoger niveau te tillen. Waar in eerste instantie alleen de afsluiters op de planning stonden, breidde de scope zich gaandeweg uit naar de afsluiters met passtukken, tot uiteindelijk de complete header inclusief een speciale isolatiekoppeling. Bovendien werd de harde eis gesteld om de hele installatie volledig te ‘flenzen’. Mocht er in de toekomst ooit onderhoud nodig zijn, dan kan een deel van de leiding er zo tussenweg worden getrokken.

Hightech lassen in de Rotterdamse haven

De daadwerkelijke bouw van de nieuwe header startte in de haven van Rotterdam bij de specialisten van NLB. Hier werd de gigantische DN900-buis met alle aftakkers vakkundig geprefabriceerd. Dit was millimeterwerk op het hoogste niveau: alle flenzen moesten tot op de graad nauwkeurig worden uitgelijnd en gelast, omdat de header anders straks in de sleuf simpelweg niet zou passen of onbedienbaar zou worden. Een van de meest vernuftige onderdelen die hier werd gemonteerd, is de blauwe isolatiekoppeling. Deze koppeling is uitgerust met speciale kunststof hulsjes rondom de bouten. Waarom? Om te voorkomen dat de kathodische bescherming (KB), een actief roestbeschermingssysteem dat met een klein stroompje werkt, overslaat van de hoofdtransportleiding naar de header zelf. De transportleiding is namelijk een ‘stalen-instaal’-systeem: een peperduur, vacuümgetrokken systeem dat werkt als een gigantische thermofles. Nadat NLB de hydrostatische druktesten succesvol had afgerond, werd de reusachtige constructie in Rotterdam gecoat en met speciaal transport richting Almere gedirigeerd.

Het moment suprême: puzzelen met krom staal

De oude header werd losgeslepen en verwijderd. Maar toen de splinternieuwe retourheader met de kraan boven de sleuf werd gehangen, stuitte de ploeg op een flinke verrassing: alle oude bochten die uit de grond kwamen, stonden hartstikke scheef. Logisch ook, want die oude leidingen hadden jarenlang gigantisch op hun donder gehad. In de zomer stroomt er water van 90 graden doorheen, maar in ijskoude winters werd het systeem opgepompt tot wel 130 graden. Door die extreme krachten was het staal door de jaren heen volledig vervormd en in die scheve stand blijven staan. In plaats van de geplande montage moesten de mannen ter plekke aan de bak om tien verschillende tie-inpunten (vijf voor aanvoer en vijf voor retour) tot op de millimeter nauwkeurig recht te trekken, te slijpen en passend te maken. De specialisten van Poorthuis rukten uit om alle flenzen en afsluiters gecertificeerd te ‘torken’. Met zware hydraulische momentsleutels werd elke bout en moer op het exacte aandraaimoment vastgezet.

Barbecueën in het weekend

Ondanks deze onverwachte tegenvaller gaf de ploeg geen krimp. Er werd rustig overlegd, bedacht hoe het moest, en direct weer doorgeknald. Projectleider Rob de Vries is trots: “Het hele team, onder leiding van Hendrik Dijk, werkte samen als een geoliede machine, zonder dat er één onvertogen woord viel.” Terwijl de klus vooraf was ingeschat op loodzware, extreem lange dagen met een deadline op maandagnacht om twaalf uur, flikte de ploeg het onmogelijke. Na twee lange dagen en drie normale dagen buffelen, was de klus op vrijdagmiddag om drie uur al geklaard. Ruim drie dagen vóór op schema! Er was ineens een vrij weekend over over om de barbecue aan te steken. En de inwoners van Almere? Die hebben er gelukkig amper iets van gemerkt. Dankzij ringnetten die in de jaren ervoor strategisch in de stad zijn aangelegd met extra afsluiters, kon Siers het water in de leidingen simpelweg omdraaien en de stad tijdens de operatie vanuit de andere kant van warmte blijven voorzien.

Trots vakmanschap

Nadat alle nieuwe lassen succesvol NDO (Niet-Destructief Onderzoek) waren gekeurd en onder streng toezicht van een bevoegde instantie (LRQA) in één keer goed waren bevonden, kon het warmteprotocol starten. Via een speciale doorlussing met een ‘anaconda’-slang werd de header dagenlang heel langzaam rondgespoeld om gecontroleerd op te warmen. Als je er in één keer 90 graden op zet, knalt de boel door de plotselinge uitzetting direct kapot. Nadat de laatste details, zoals het herstellen van de losgekomen coating en het oplassen van twee extra stalen ringen van 70 centimeter om het vacuümschot van de te laag geëngineerde leiding te verlengen, waren afgerond, is de header van Almere weer klaar voor de komende decennia. Een absoluut meesterwerk van Siers-vakmanschap waar je ‘u’ tegen zegt. Maar tijd om lang na te genieten is er niet; de ploeg pakt direct door en gaat naar de volgende dikke klus in Lelystad!

‍